Bún từ Bắc vô Nam

Phở và hủ tíu / hủ tiếu hiện quá phổ biến đối với dân ta. 
Hai món ấy dù đã Việt hoá tối đa song bắt nguồn từ Trung Hoa. 
Có ý kiến cho rằng một trong những thức ngon thuần Việt, 
hoàn toàn mang gốc gác bản địa, chính là bún.
PHẦN 1: MIỀN BẮC 

 

Từ phố Hàng Bún ở Hà Nội

 

Nội thành Hà Nội hiện có phố Hàng Bún dài 484m, chạy từ đường Yên Phụ tới phố Phan Đình Phùng. Ngày nay, phố Hàng Bún thuộc quận Ba Đình; còn xưa nằm trong địa bàn thôn Yên Ninh, tổng Yên Thành, huyện Vĩnh Thuận. Sách Đường phố Hà Nội do Nguyễn Vinh Phúc và Trần Huy Bá hợp soạn đã giải thích: “Sở dĩ có tên là Hàng Bún vì thời xưa thôn Yên Ninh có nghề làm bún nổi tiếng, sợi nhỏ và trắng. Cho tới năm 1945 ở đây vẫn còn có nhà làm bún”.  (1)
Xem lại Hoài Đức phủ toàn đồ, tức bản đồ Hà Nội do Lê Đức Lộc và Nguyễn Công Tiến vẽ, được nhiều nhà nghiên cứu xác định thời điểm ra đời vào niên hiệu Minh Mạng XII tức năm Tân Mão 1831 (2) , thấy phố Hàng Bún đấy rồi. Nhiều khả năng tên phố xuất hiện rất lâu trước thời điểm ấy nữa. Điều đó chứng tỏ bún là thức ăn quá đỗi quen thuộc của bà con Kẻ Chợ nói riêng, của nhân dân Bắc Bộ nói chung tự thuở xa xăm. Bao đợt điều tra điền dã folklore học và dân tộc học bấy nay cũng ghi nhận vai trò không thể thiếu của bún trong một số lễ hội dân gian cổ truyền ở khu vực châu thổ sông Hồng.

 

 

Do những biến động lịch sử, nền văn hoá ẩm thực Việt Nam đã ít nhiều chịu ảnh hưởng ngoại bang theo cả hai xu hướng hỗn dung: tích cực lẫn tiêu cực. Thập niên 1950, viết Miếng ngon Hà Nội(3) , Vũ Bằng nêu nhận xét: “Có thứ thì bắt chước Tàu, có thứ thì bắt chước Tây, có thứ lại quảng cáo ăn ngon như đồ Mỹ, đồ Anh, nhưng rút cục lại Hà Nội có một món quà không theo ai cả, đặc biệt Việt Nam, mà tôi dám chắc không có người Việt Nam nào không ăn, mà tôi lại dám chắc thêm rằng không có người Việt Nam nào không thích: đó là quà bún”. Thiển nghĩ nhận xét kia chẳng những đúng với vùng núi Nùng sông Nhị, mà còn phù hợp trên phạm vi toàn quốc tính đến phút giây này.

 

Giống hệt Thạch Lam trước kia viết trong Hà Nội băm sáu phố phường  (4) , nhắc về quà bún Hà thành thì y như rằng ai nấy đều nhớ ngay thứ “quan trọng và đặc điểm nhất” đồng thời “phổ thông nhất” là món bún chả. Vũ Bằng cũng thế. Cố nhiên, tôi đây chẳng khác. Nghe đồn rằng thuở xưa có ông đồ cuồng chữ ở nhà quê khăn gói lên Đông Đô, mới ngửi mùi bún chả liền khoan khoái ứng khẩu:

  • Ngàn năm bửu vật đất Thăng Long,
    Bún chả là đây có phải không?

 

  • Hiện tại, hầu như khắp các quận huyện nội ngoại thành Đông Đô – Đông Kinh, đâu cũng có cửa hiệu hoặc gánh bán rong món “bửu vật” này. Cứ ngửi thấy mùi chả nướng bốc thơm phưng phức thì biết ngay. Có hai thứ chả: nướng và băm. Nhà văn kiêm nhà báo Vũ Bằng chứng tỏ sành điệu khi khuyên chúng ta dùng chung cả hai trong một bát nước chấm: “Thứ chả băm mềm đi với thứ chả miếng sậm sựt tạo thành một sự nhịp nhàng cho khẩu cái”. Ghé mấy hiệu bún chả nổi tiếng ở ô Quan Chưởng, ở Cửa Nam, ở phố Gia Ngư và phố Hàng Mành, hoặc dãy hàng bún chả trong các chợ khắp thủ đô, hầu như thấy ít khi vắng khách. Ăn với chả, đâu phải bún gì cũng đạt, mà người ta phải chọn loại bún mảnh sợi được cuộn từng lá mỏng. Còn nước chấm là nước mắm pha dấm theo tỉ lệ thế nào để đừng quá mặn, đừng quá chua, lại điểm thêm mấy múi chanh, tí tỏi, tí tiêu, tí ớt, êm lừ cả thần khẩu.
Một món bún khác thuộc diện mà tác giả cuốn Thương nhớ mười hai  (5) nhiệt liệt ngợi ca rằng “đẹp mắt, được nhiều người thèm, có thể đã đạt tới cái đích nghệ thuật ăn ngon của người Việt”. Ấy là bún ốc.

 

 

Ở thủ đô, bún ốc hiện hữu “trên từng cây số” qua bao hiệu to, quán nhỏ, cùng loạt gánh bán rong. Muốn nấu ngon món này, trước tiên cần có ốc nhồi hoặc ốc bươu béo ngậy. Còn yếu tố quan trọng nhất quyết định chất lượng bát bún, đích thị nồi nước dùng. Phải xử lý nguyên vật liệu làm sao để nước dùng nổi đủ các vị chua – cay – mặn – ngọt – béo – bùi, lại bật đủ tập hợp sắc màu của ốc – sả – gừng – khế – cà chua – giấm bỗng – hành mỡ. Rồi phải chọn loại bún trắng nõn, sợi tròn to vừa cỡ. Bát bún mới dọn ra, lập tức kích thích con tì con vị bằng mùi thơm mê ly khiến thực khách cầm ngay đôi đũa gắp thêm xà lách, tía tô, kinh giới với rau muống chẻ nhỏ mà xơi cấp kỳ khi món ăn còn nóng giãy. Xì xụp bún ốc mùa nào cũng được, song thiên hạ bảo mùa hè thì hợp nhất vì tin rằng ốc sống dưới bùn nước nên tính mát, dẫu rằng chén xong bát bún, ai nấy đều vã mồ hôi, thậm chí có người “đầm đìa châu sa” vì cay và nóng!

 

Tôi ghé lại Hà Nội dịp hè, gặp nữ phóng viên K. đang tòng sự tại Đài Tiếng nói Việt Nam. Nàng ngọt ngào mời:
– Anh ra thủ đô gặp lúc thời tiết oi bức quá. Mình lên phủ Tây Hồ ăn bún ốc giải nhiệt đã nhé. Mọi chuyện khác, tính sau.Dãy hàng quán nối dài san sát trên đường vào phủ Tây Hồ – nơi thờ công chúa Liễu Hạnh – hiện là khu bán bún ốc đông khách nhất Hà thành. Có lẽ nơi đây nhờ địa thế rộng rãi, thoáng mát, thơ mộng. Chứ nổi tiếng lâu đời vẫn là bún ốc Khương Thượng.

K. tỏ ra rành rẽ:
– Bún ốc Hà Nội được coi là ngon còn có các quán trên đường Mai Hắc Đế, hoặc trong ngõ Đồng Xuân và ngõ Mai Hương, anh à.
Ngồi ngắm K. thưởng thức bún ốc tới ngưỡng “chăm chú thiết tha”, tôi lặng nghĩ: chẳng rõ vì sao với cái nguyên liệu mộc mạc quê mùa là thứ động vật đêm ngày lăn lóc đám cỏ hôi (6) , thị dân Hà Nội lại chế biến thành món đặc sản đầy sức quyến rũ nhường kia?
Biết tôi muốn tìm hiểu chuyện bếp núc, bà chủ quán bún ốc vui vẻ giãi bày:
– Tuyển cho được ốc đạt tiêu chuẩn để nấu cũng kỳ công lắm nhé. Tốt nhất là ốc ở thôn Pháp Vân và ốc đầm Nhời với đầm Bân chuyển về cơ.
Thôn Pháp Vân thuộc huyện Thanh Trì, ngoại thành Hà Nội. Còn đầm Nhời với đầm Bân thuộc huyện Ba Vì ở tỉnh Hà Tây kề cận. Tôi sặc cười khi nghe K. vừa hít hà, vừa đọc ca dao:

 

Lòng em những muốn lấy vua,
Nhưng còn tiếc ốc, tiếc cua đầm Nhời
Lòng em toan lấy ông… giời,
Nhưng còn tiếc ốc đầm Nhời, đầm Bân.

Xưa, ngoại thành Thăng Long có ngôi làng mà tên gọi đã gắn liền với một món bún ngon: bún mọc. Đó là làng Mọc, còn gọi Kẻ Mọc, trước thuộc tổng Nhân Mục, bây giờ nằm trong địa bàn quận Thanh Xuân. Vốn là quê hương của nhà thơ Đặng Trần Côn, tác giả kiệt tác văn chương bằng chữ Hán Chinh phụ ngâm, mảnh đất kia còn sản sinh ra món bún khá thanh với nước dùng ninh xương lợn, thả thêm thịt ba chỉ, giò viên, nấm hương. Làng nay đã đô thị hoá, song tên nhiều đường phố vẫn bảo lưu một số địa danh thuở nào: Quan Nhân, Chính Kinh, Khương Đình, Khương Trung, v.v. Thế nhưng, quà bún mọc truyền thống thì ở đây tiếc thay, chẳng còn quán xá thật lừng danh! Khách sành điệu bây giờ lại thường tìm đến bún mọc Tô Lịch và bún mọc Đông Cô ở ngõ Báo Khánh, cạnh hồ Hoàn Kiếm.

 

Trong tuyển tập Văn hoá ẩm thực Hà Nội  (7) , giáo sư Vũ Ngọc Khánh khẳng định: “Quê gốc bún thang là từ Hà Nội và cũng thịnh hành ở Hà Nội”. Vậy nhưng, phóng viên báo Doanh Nghiệp là Nguyễn Anh Dũng rủ tôi đi chơi phố Hiến (Hưng Yên) với ý kiến phản biện xem chừng hữu lý:
– Xét gốc tích, chưa biết bún thang được sản sinh ở Hà Nội trước hay ở Hưng Yên trước. Có tài liệu chứng minh rằng từ thế kỷ XIII, ở làng Hoa Dương dưới ấy, người Hoa đã làm ra nhiều món ngon như kẹo thiều châu và bánh khảo phục linh, còn người Việt thì có bánh cuốn, bánh tôm, và nhất là bún thang đặc sắc. Ở Hưng Yên, bún thang còn có thể xuất hiện sớm hơn, nhưng lừng lẫy suốt cả trăm năm nay thì khắp nước chẳng đâu bằng quán bún thang bà Xã Kỷ nơi phố Hiến. Đã thẩm định bún thang tại quán bà Xã Kỷ, nhà văn Nguyễn Tuân đánh giá là “ngon nhất Bắc Kỳ”, nên cụ đặt thêm cho quán cái tên “quán bún thang Thế Kỷ” đấy!

 

Để minh chứng, Nguyễn Anh Dũng xoè tờ tạp chí Văn hoá nghệ thuật ăn uống số 1 phát hành tháng 11-1987. Tôi đọc, thấy những điều Dũng vừa phát biểu đã được xác nhận rành rành qua văn bản.

 

Chế biến bún thang khá cầu kỳ bằng nhiều nguyên liệu. Lươn và thịt gà xé nhỏ, ướp gia vị rồi xào nghệ cho vàng ươm. Trứng tráng cùng giò lụa đã thái chỉ sẵn. Nước dùng thì hầm kỹ xương lợn, xương gà, cua đồng, tôm he, nấm, củ cải. Bún phải chọn loại mảnh sợi, chần sơ nước sôi rồi mới bỏ vào bát. Đoạn đặt lươn, gà, trứng, giò lụa lên trên, cùng nhúm ruốc thịt / thịt chà bông và đôi lát trứng muối. Rắc thêm rau mùi, răm, húng, hành, ngò, xong mới chan nước dùng nóng sốt. Chưa hết. Đầu bếp còn điểm vào tí mắm tôm cà cuống cho bát bún ngát hương đượm vị đã, lúc ấy mới dọn mời thực khách. Bún thang chính là một kiểu bún thập cẩm thấm đẫm phong vận xứ Bắc. Thoạt nhìn bát bún thang, người người đã cảm thấy thích mắt vì sự phối sắc cực kỳ “technicolor” (8) . Ăn, lại càng khâm phục cổ nhân quá thành thục phương pháp phối kết “nhiều trong một” chứ đâu phải đợi tới bây giờ!

 

Hoàng Lan – một người đẹp ở quận Lê Chân của thành phố Hải Phòng – nói với tôi:– Bố mẹ em bảo trước kia, chỉ trừ ít quán tạithứ nhất kinh kỳ, thứ nhì phố Hiến và tại vài thành phố khác nữa như Hải Phòng với Nam Định là có bán bún thang. Chứ khắp miền Bắc, dân chúng chỉ dọn bún thang ngày giỗ chạp hoặc dịp Tết nhất, vì đấy là món cao cấp mà. Bây giờ thì bún thang bán thoải mái nhiều nơi.

– Vậy đất Phòng có quà bún nào phổ thông tiêu biểu?
Nghe tôi hỏi, Hoàng Lan đáp ngay:

– Chắc chắn là bún ngan, anh ạ.

Ngan, có địa phương gọi vịt xiêm, quả là thực phẩm thường gặp tại Hải Phòng. Dạo quanh phố cảng, tôi thấy nhiều quán treo biển “bún ngan, miến ngan”. Tương cận chủng loại này, có lẽ nên kể thêm bún vịt và búnngỗng. Tất cả đều sử dụng thuỷ cầm “đa mao thiểu nhục tắc phù” thuộc họ động vật Anatidae làm nguyên liệu chủ công, thường hầm với măng để ăn bún. Măng tre nhiều dạng (tươi, khô, chua) nếu hầm cùng thịt lợn mà xơi bún, ta lại có món bún măng riêng.

 

 

 

Ngược lên Lạng Sơn, bạn sẽ gặp lắm “biến tấu” khá độc đáo từ bún vịt cũng như bún măng. Chẳng hạn bún vịt quay măng chua ở ga Đồng Mỏ hoặc chợ Kỳ Lừa. Xuôi về Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình, bạn cũng nên nếm qua bún sườn cùng bún lòng cho biết.

 

Nhà giáo Trần Quốc Đỉnh, bút danh Trần Nam Xuyên, biệt hiệu Đinh Như Điển, là người gốc Hà Nam nhưng sinh trưởng tại Nam Định. Đinh Như Điển gật gù:

 

– Thiên hạ quen ăn tiết canh mí lị cháo lòng. Tớ thì khoái bún lòng hơn. Bún dẻo thơm, ngồm ngoàm với lòng lợn, gồm dạ dày, ruột non, cổ hũ, tim, gan, phổi, và mấy lát dồi chấm mắm tôm đánh chanh ớt ngầu bọt. Vừa xực vừa đưa cay. Ối giời ơi! Tuyệt!Nói vậy, song tại thành phố Nam Định, Trần Quốc Đỉnh lại đèo tôi vào một quán nằm sâu trong ngõ hẻm ngoằn ngoèo nơi phố Hai Bà Trưng – xưa là phố Vải Màn – để thưởng thức bún cá rô đậm đà hương vị đồng quê. Gặp mùa cá rô nặng bụng trứng thì món bún này càng thêm béo thơm ngọt.

 

Một món bún cực kỳ đơn giản song dân Hà Nội khoái lắm: bún đậu. Đậu phụ / đậu khuôn / tàu hủ được rán dòn nóng bỏng, chấm mắm tôm, kẹp rau kinh giới, ăn với bún đã cắt thành từng vuông nhỏ. Quà bình dân này thu hút đông đảo khách nhiều thành phần, từ học sinh, sinh viên, đến công nhân viên chức, văn nghệ sĩ, thương nhân. Các gánh bún đậu bên lề đường Thái Hà và Lý Quốc Sư, trưa nào cũng đông nghịt. Đắt khách nhất ắt là quán bún đậu trong ngõ Phất Lộc, con hẻm nằm song song với phố Nguyễn Hữu Huân, nơi mà học giả Nguyễn Hiến Lê (1912 – 1984) từng chào đời.

 

Trước khi cùng nhau lên đường vào miền Trung, K. đưa tôi rẽ vào ngõ Phất Lộc để ăn bún đậu và luận chuyện bún. Cô nàng nói:

 

– Anh ruổi rong nhiều tỉnh thành, chắc đồng ý với em rằng cho tới nay, bún đậu là món độc nhất vô nhị của Hà Nội. Tuy chế biến quá đơn giản, nhưng trừ Hà Nội ra, chẳng đâu có bún đậu cả. Còn khối món bún khác, như bún riêu, bún bung, bún dấm cá và canh bún thì theo em biết, ba miền đất nuớc đều không thiếu, nhất là bún riêu.Tôi hỏi:

– K. biết bao nhiêu kiểu bún riêu?
Nàng cười lúng liếng:
– Gì chứ khoản ăn uống, em giỏi ra phết nhé. Bún riêu cua này. Bún riêu tôm này. Bún riêu cá này. Bún riêu ốc này. Bún riêu nhót này. Tiếc là em chưa hân hạnh được anh mời thử bún riêu… tim ấy thôi!

 

 

Xem tiếp: QUA MIỀN TRUNG

 

 

____________

Chú thích:
(1) NXB Hà Nội, 1979, trang 157.
(2) Bản đồ ấy được vẽ theo tỉ lệ 1:500 trượng trên giấy croquis, gồm nhiều mảnh ghép, kích cỡ toàn thể 175 x 190cm, bấy lâu nay được bảo lưu ở Hà Nội, trong kho tài liệu của Viện Thông tin Khoa học xã hội thuộc Viện Khoa học xã hội Việt Nam. Viết bài Bàn về niên đại của bản đồ mang tên Hoài Đức phủ toàn đồ in trong các sách Đối thoại sử học (NXB Thanh Niên, Hà Nội, 2000), Đối thoại Thăng Long – Hà Nội(NXB Văn Hoá Thông Tin, Hà Nội, 2009), Bùi Thiết cho rằng bản đồ ấy không ra đời vào năm 1831 mà có thể muộn hơn. Phổ biến thời gian qua là Hoài Đức phủ toàn đồ được vẽ lại vào năm 1956 bởi Biệt Lam Trần Huy Bá. Ngày 24-9-2010, Viện Thông tin Khoa học xã hội chính thức công bố bản scan từ bản gốc Hoài Đức phủ toàn đồ.
(3) Thoạt tiên, công bố trên báo Mới tại Sài Gòn theo dạng nhiều kỳ, từ năm 1950 đến năm 1952; in thành sách lần đầu tiên năm 1955 bởi NXB Nguyễn An Ninh ở Sài Gòn, sau được nhiều cơ sở tái bản.
(4) Thoạt tiên, công bố trên tờ Ngày Nay tại Hà Nội theo dạng nhiều kỳ; NXB Đời Nay ở Hà Nội in thành sách lần đầu năm 1943, khi Thạch Lam (1910 – 1942) đã qua đời, sau được nhiều cơ sở tái bản.
(5) Sách này của Vũ Bằng (1913 – 1984) in lần đầu tiên bởi NXB Nguyễn Đình Vượng tại Sài Gòn năm 1972.
(6) Trích thơ tương truyền của nữ sĩ Hồ Xuân Hương.
(7) NXB Lao Động, Hà Nội, 1999, trang 49.
(8) Technicolor là danh từ của nhiều ngôn ngữ (Anh, Pháp, Đức, Ý, Thuỵ Điển, Phần Lan, Hà Lan, Ba Lan, Rumania, Thổ Nhĩ Kỳ, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, v.v.), mang nghĩa kỹ thuật phim màu. Tiếng Nga phiên chuyển thành текниколор. Tiếng Hoa phồn thể ghi 特藝七彩, giản thể ghi 特艺七彩, bính âm phát te yi qi cai, âm Hán-Việt là đặc nghệ thất thái.
(9) NXB Làng, California, 1997; NXB Trẻ tái bản, 2000.
(10) NXB Khai Trí, Sài Gòn, 1970, sau được nhiều cơ sở tái bản.
(11) Bộ sách Đại Nam nhất thống chí được dịch sang tiếng Việt do Á Nam Trần Tuấn Khải và Tu Trai Nguyễn Tạo vào năm 1960, Nha Văn hoá Bộ Quốc gia giáo dục tại Sài Gòn ấn hành; tới năm 1982, Phạm Trọng Điềm lại dịch sang Việt ngữ, Đào Duy Anh hiệu đính, Viện Sử học ấn hành, sau có một số cơ sở, chẳng hạn NXB Thuận Hoá ở Huế, tái bản.
(12) Mùng 5 tháng 5 âm lịch.
(13) Phiên âm danh từ tiếng Pháp goût, nghĩa là khẩu vị.
(14) Phiên âm danh từ tiếng Pháp air, nghĩa là khí, dáng, điệu.
(15) Đã đăng trên Tài Hoa Trẻ 310 (7-4-2004), Phong Cách 1 (10-2006), Thực Đơn Khoẻ Đẹp 3 (4-2010).
(16) Lê Thần Tông có huý danh Lê Duy Kỳ (1607 – 1662), trị vì giai đoạn 1619 – 1643.
(17) Đại Nam quấc âm tự vị gồm hai tập. Tập 1 in năm 1895. Tập 2 in năm 1896. (18) NXB Khoa Học Xã Hội ở Hà Nội in lần đầu vào năm 1998, sau được một số cơ sở, chẳng hạn NXB Đà Nẵng, tái bản.

 

Đã đăng Tài Hoa Trẻ 167 ~ 169 (2001)
Đăng lại trên Khoa Học & Phát Triển 82 (10-2010)

Bún chả cá miền Trung

1. Chả cá:

Tùy thích làm chả cá chiên hoặc hấp. Cá thu, cá mối, cá rựa… cắt lát mỏng, lột lấy da, xương, mô sụn để riêng… chỉ dùng nạc và phải để thật ráo. Cho vào cối giã quết từng ít một hoặc dùng máy xay nghiền như máy xay thịt vận hành bằng tay hay máy nhưng đừng dùng máy xay cắt có dao hình chữ S. Quết bằng chày cối hay xay đi xay lại nhiều lần cho đến khi thử bằng cách cho một chút nạc cá vào giữa hai ngón tay cái và trỏ bóp lại rồi mở ra, thấy cá dính bết chắc lại là được. Sau khi có cá quết mịn rồi mới chia thành từng phần nhỏ để nêm trộn đều cứ mỗi kg cá với: 1,5 muỗng súp hành lá cắt thật nhuyễn + ½ muỗng súp lá thì là (tùy thích) băm nhuyễn + 1 muỗng cà phê tiêu + ½ muỗng súp nước mắm hoặc ½ muỗng súp muối.

Phụ gia (tùy thích): 1 muỗng súp đầy mỡ gáy heo luộc chín cắt dạng hột thật nhỏ, trộn đều với ½ muỗng cà phê đường, để qua chừng một giờ cho hột mỡ trở trong. Việc nêm cá tùy loại cá sử dụng sẽ có độ mặn lạt khác nhau, sau khi nêm chỉ cần ngắt lấy một chút, thả vào nước sôi cho chín rồi nếm thử sau đó gia giảm thêm mắm muối hay phần nạc cá chưa nêm cho vừa ý riêng.

Nếu cho hành lá vào cùng lúc với nạc cá để xay quết thì rất dễ chảy nhão. Người miền Trung VN rất ít khi làm chả cá có rau thì là, trong khi người Bắc luôn làm chả cá có rau thì là.

– Chả cá chiên: Mang găng tay nhựa chuyên dùng của nhà bếp hoặc bọc tay trong một bao nylon sạch, thoa chút dầu ăn cho láng bao tay. Tùy thích tạo hình miếng chả bằng cách vê nạc cá thành dạng sợi cỡ bằng ngón tay út, vo thành viên tròn nhỏ bằng đầu ngón tay, hay nắn thành miếng nhỏ mỏng dẹp… rồi chiên trong chảo nhiều dầu, vớt ra để ráo. Cá chiên dai hay không một cách tự nhiên tùy vào độ tươi ngon của cá, độ mịn khi quết và kỹ thuật chiên. Tùy thích làm miếng chả dai ít nhiều bằng cách chiên với lửa nhỏ cho dầu không nóng lắm, chiên lâu mới vàng thì phần ngoài của miếng cá sẽ trở dày cộm làm cho chả dai đi hoặc ngược lại. Nhiều người khi làm chả cá chiên không dùng thêm phụ gia mỡ heo vì họ cho rằng dầu mỡ sẽ làm cá có thêm chất béo.

– Chả cá hấp: dùng dĩa sứ tròn dẹp đường kính chừng 20 phân, thoa ít dầu ăn vào lòng dĩa, cho nạc cá vào nắn thành miếng tròn theo lòng dĩa, dày chừng 2 cm hoặc nặn ép nạc cá thành miếng tròn nhỏ, thoa ít dầu lên mặt miếng chả, sắp vào dĩa, hấp cách thủy khoảng 25 phút sau khi nước sôi sẽ chín. Tùy ý dùng lòng đỏ trứng gà hay vịt đánh tan thoa lên mặt
chả, không đậy nắp xửng, để qua 1 -2 phút cho chả ráo mặt là được. Lấy chả ra để nguội, cắt thành miếng mỏng khi ăn. Khi làm chả cá hấp thì người ta hay dùng phụ gia mỡ heo cắt thành dạng sợi nhỏ chớ không cắt hột.

2. Nấu nước dùng cá:

Cứ 1 kg đầu cá thu (hoặc cá mối, cá rựa và phần đầu cá này phải cắt từ vây mang trở lên) nấu thành khoảng 2,5 lít nước dùng là vừa. Chặt đầu cá thành miếng nhỏ, nấu với ít nước vừa đủ ngập cá cho đỡ hao củi lửa trước, cho thêm phần da, xương sụn (có được sau khi lấy nạc) vào nồi đầu cá, hầm nhỏ lửa cho đến khi đầu cá mềm rục, trong khi hầm nếu thấy cạn cứ châm thêm nước sôi vừa đủ cho lúc nào nước cũng sâm sấp cá. Nấu xong lược bỏ xác xương da qua một túi vải thưa cho nước sạch trong, rồi mới thêm nước sôi vào vừa đủ. Hành tím nướng sơ cho thơm, rửa sạch bụi than, thả vào nồi nước dùng khoảng 100 gr / 2,5 lít; giữ nóng nước dùng trên bếp. Tùy ý để nước dùng béo ít nhiều bằng cách vớt bỏ bớt mỡ cá trên mặt nước dùng. Tùy ý nêm lại nước dùng với chút muối vừa đủ đậm đà chứ không mặn.

Người địa phương Quy Nhơn có cách tính để nấu đầu cá như sau: Cho đầu cá vào nồi, châm nước bằng mặt cá, nấu rục nạc cá, lược bỏ đầu cá, thêm một lượng nước sôi gấp đôi lượng nước còn lại, rồi cho thêm hành nướng, nêm muối.

3. Phụ gia:

– Nước hầm cá có váng mỡ với màu vàng lạt tự nhiên. Nếu thích có màu vàng đỏ hấp dẫn hơn thì tùy thích làm thêm nước màu. Dùng mỡ cá, cắt nhỏ cho vào chảo thắng lấy mỡ nước, dùng mỡ nước này hoặc dầu ăn phi với hột điều màu theo phân lượng 5 muỗng súp dầu mỡ với 2 muỗng cà phê hột điều, vớt bỏ hột điều. Cho dầu màu vào nồi nước dùng với phân lượng 1 đến 2 muỗng cà phê / 3 lít.

– Hành lá cắt khúc ngắn chừng ba bốn phân, tỉa hoa và hành củ cắt lát mỏng, để riêng.

– Hành lá, ngò, hành tây, lá thì là (tùy ý) cắt nhỏ để riêng. Nước mắm nguyên chất, chanh ớt tươi, bún tươi sợi nhỏ.

Bún chả cá quy nhơn

4. Trình bày món ăn:

Chia bún vào tô, trải ít miếng chả hấp lẫn chả chiên lên mặt bún, châm nước dùng cá thật nóng vào, trải hành ngò cắt nhỏ, rắc thêm tiêu. Món bún chả cá ăn thường chỉ ăn kèm hành lá, hành củ tươi chứ không kèm rau thơm các loại nhưng tùy ý riêng sử dụng thêm hay không; nêm nước mắm nguyên chất chanh, ớt tươi cắt lát.

hướng dẫn cách nấu bún chả cá ngon tuyệt 11

5. Nói thêm:

Nước hầm đầu cá thu, cá mối. còn dùng để ăn kèm bánh canh bột lọc hay nấu với bánh canh bột gạo. Để món ăn có hương vị chuyên biệt người ta không bao giờ pha nước hầm xương heo vào nước hầm đầu cá. Những tiệm bún chả cá ở Quy Nhơn hay dọn tặng thêm cho thực khách nào có yêu cầu món đầu cá thu hầm rục với những miếng sụn đầu cá rất ngon. Chả cá chiên hay hấp có thể dọn như một món ăn riêng chấm muối tiêu hoặc tương ớt đỏ đen. Nạc cá sau khi quết xay nhuyễn, dùng một cái muỗng cà phê, nhúng vào nước mắm, múc thành từng viên nhỏ, thả ít nhiều vào nồi nước sôi, thêm cà chua cắt miếng nhỏ, nêm thêm muối, hành ngò hoặc nấu với rau tần ô sẽ thành món canh

– See more at: http://vaobepnauan.com/huong-dan-cach-nau-bun-cha-ca-ngon-tuyet/#sthash.juTrsjlp.dpuf

Cao Lau, One Of Vietnam’s Greatest Culinary Treasures

Note:

This article is shared from hufingtonpost.com; written by  (

http://www.huffingtonpost.com/alison-spiegel/cao-lau-one-vietnams-grea_b_5853172.html

Chewy noodles, smoky pork, crisp greens, crunchy croutons and refreshing bean sprouts: it may sound like an odd medley, but together these ingredients compose one of Vietnam’s most iconic dishes, also its most mysterious. The dish is called cao lau, and it hails from Hoi An, a town in central Vietnam.

Hoi An is a special place for many reasons. An important port from the 15th to the 19th century, Hoi An was a critical center of trade for Vietnam and became home, temporary or permanent, to foreigners from all over, most importantly the Chinese and Japanese. From Chinese temples and pagodas, to the iconic Japanese covered bridge, influences from Hoi An’s trading days are still visible everywhere in town, and the French colonial architecture added to the mix makes Hoi An effortlessly charming. The town retained much of its old-world character by a turn of bad luck when the Thu Bon river silted up, preventing ships from docking there and essentially halting all commerce and development, and then a turn of good luck when the tourism industry revived the town in the early 1990s. Hoi An was declared a UNESCO world heritage site in 1999, and today it is a flourishing tourist center. Mustard yellow colonial buildings with vine covered terraces line dusty streets, and lanterns light up the old city at night. The delightful atmosphere alone makes Hoi An worth the visit, but perhaps the best reason to visit Hoi An is the food.

Because of all the international influences, Hoi An is something of a melting pot when it comes to cuisine. All of Vietnam can make the same claim, but Hoi An, a small city of only 120,000 people, is a concentrated mecca of international and homegrown flavors. From the lively street food scene to the renowned restaurants, there is no shortage of places and ways to eat in Hoi An — at all hours of the day. The central market is at its busiest before 7 a.m., when locals can be found slurping noodle soups and doing their daily food shopping. And the city comes alive at night when the temperature cools and the night market wakes up. Hoi An is also home to a few specialty dishes that are unique to the city. There’s com ga: a chicken and rice dish in which the rice is cooked in chicken broth and topped with shredded chicken, coriander and onions. There’s white rose dumplings: shrimp and pork dumplings topped with crispy garlic. And then there’s cao lau — Hoi An’s signature noodle dish.

2014-09-20-image.jpg

Cao lau consists of thick rice noodles, pieces of barbecued pork, greens and crunchy croutons. The pork is sliced thin and cooked in the traditional Chinese method known as char siu. In addition to adding greens on top of the dish, it’s also common to add bean sprouts, which together with the greens adds a burst of freshness and crisp texture to the chewy noodles and meaty pork.The final touch is the crunch of the croutons, which are made from dried cao lau noodles.

The cao lau noodles are the star of the show and the ingredient that makes this dish unique to Hoi An. While the exact recipe is known only to a few people, the tale behind the noodles is legendary. First, cao lau noodles are said to be made using only water from one ancient well in Hoi An called Ba Le well. The well is surprisingly unmarked in a town that depends on tourism and would undoubtedly profit on making it a better-known stop on the tourist circuit. Tucked inconspicuously in an alley, however, wedged right up against a house, the well looks like nothing special and could be easily missed if you’re not looking for it. This obscurity makes the well all the more mystical, adding to the esoteric quality of the noodles made with its water.

In addition to the water for cao lau noodles supposedly coming from this one, special well, the water is also supposed to be mixed with a specific type of ash to create a lye solution. The ash is said to come from a type of tree found on the Cham islands, which are off the coast of Hoi An.

The precise process of making cao lau noodles also sets them apart. The recipe is a secret, known only to a few families in Hoi An. More and more people are trying to get their hands on the recipe, of course, and in 2012 writer David Farley for AFAR magazine ventured to Hoi An to get to the bottom of it. While he was allowed to watch the noodle-making process by one family, he didn’t walk away with the recipe, which is still largely protected — at least enough to keep the noodles a unique specialty that you can’t easily find outside of Hoi An.

What Farley did find out is that the noodles are steamed, not boiled, like most noodles. And while the family that Farley visited used to make the noodles with water exclusively from the Ba Le well, they now use water from a well they dug themselves next to their house. A family member also told Farley that for the lye solution, they use ash from local wood, not wood from the Cham islands. Whether or not cao lau is made with water from the Ba La well and ash from the Cham islands these days is besides the point, however. The dish is still a local a speciality made using local ingredients, and it’s absolutely worth traveling for. The combination of textures, like the legends behind each ingredient, come together to create a beguiling whole.

On top of it all, cao lau’s origin is still unknown. Some speculate that the noodles, because of their heft and thickness, were inspired by Japanese soba noodles, while the char siu pork, on the other hand, indicates the dish might have Chinese origins. With its murky, mixed roots, legendary ingredients and guarded family recipe, cao lau is truly one-of-a-kind, just like its home town.

40 delicious Vietnamese dishes by CNN

Vietnamese cuisine doesn’t win any points for complexity. Many of the most popular dishes can be made just as well on the side of the road as in a top-end restaurant.

But it’s precisely this simplicity, the subtle variations by region and the fresh ingredients that keep us pulling up a plastic stool for more.

1. Pho

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

What list of Vietnamese cuisine would be complete without pho? It’s almost impossible to walk a block in Vietnam’s major cities without bumping into a crowd of hungry patrons slurping noodles at a makeshift pho stand.

This simple staple consisting of a salty broth, fresh rice noodles, a sprinkling of herbs and chicken or beef, features predominately in the local diet — and understandably so. It’s cheap, tasty, and widely available at all hours.


2. Cha ca

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

Hanoians consider cha ca to be so exceptional that there is a street in the capital dedicated to these fried morsels of fish.

This namesake alley is home to Cha Ca La Vong, which serves sizzling chunks of fish seasoned with garlic, ginger, turmeric and dill on a hot pan tableside.

Cha Ca La Vong may be the busiest but the service is a bit gruff and the food overpriced. Instead make your way to Duong Than in Hanoi’s Hoan Kiem district, where you’ll find plenty of more affordable but just as tasty options

3. Banh xeo

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

A good banh xeo is a crispy crepe bulging with pork, shrimp, and bean sprouts, plus the garnish of fresh herbs that are characteristic of most authentic Vietnamese dishes.

To enjoy one like a local, cut it into manageable slices, roll it up in rice paper or lettuce leaves and dunk it in whatever special sauce the chef has mixed up for you.


4. Cao lau

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

This pork noodle dish from Hoi An is a bit like the various cultures that visited the trading port at its prime. The thicker noodles are similar to Japanese udon, the crispy won-ton crackers and pork are a Chinese touch, while the broth and herbs are clearly Vietnamese.

Authentic cau lao is made only with water drawn from the local Ba Le well.


5. Rau muong

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

Some might call it river weed — with good reason — but that doesn’t stop the masses from scarfing down platefuls of morning glory, usually stir-fried and seasoned with slithers of potent garlic.

Rau muong is common at Vietnamese restaurants and beer gardens.

6. Nem ran/ Cha gio

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

Vietnam’s bite-sized crunchy spring rolls might not enjoy the same popularity as their healthier fresh equivalent, but they deserve a special mention.

The crispy shell with a soft veggie and meat filling dunked in a tangy sauce gets the gastronomic juices flowing before a main course. In the north these parcels go by the name nem ran while southerners call them cha gio.


7. Goi cuon

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

These light and healthy fresh spring rolls are a wholesome choice when you’ve been indulging in too much of the fried food in Vietnam.

The translucent parcels are first packed with salad greens, a slither of meat or seafood and a layer of coriander, before being neatly rolled and dunked in Vietnam’s favorite condiment — fish sauce.


8. Bun bo Hue

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

Central Vietnam’s take on noodles caters to carnivores with its meaty broth and piles of beef and pork. The thick slippery rice noodles also make for a heartier meal than noodles found in the north and south.


9. Banh khot

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

This dainty variation of a Vietnamese pancake has all the same tasty ingredients but is a fraction of the size. Eachbanh knot can be scoffed in one ambitious but satisfying mouthful.

The crunchy outside is made using coconut milk and the filling usually consists of shrimp, mung beans, and spring onions with a dusting of dried shrimp flakes on top.


10. Ga tan

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

Got the sniffles? Opt for ga tan, a broth that’s Vietnam’s answer to the proverbial cup of chicken noodle soup. Sure it’s not quite how your mother used to make it, with its greenish tinge from the herbs and hunks of chicken parts, but it’s worth a try if you’re needing a Vietnamese tonic.


11. Nom hoa chuoi

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

Vietnam’s banana flower salad packs a much bigger punch than a typical plate of mixed greens.

Banana flowers (thick purple lumps that will later turn into bunches of bananas) are peeled and thinly sliced then mixed with green papaya, carrots, and cilantro along with chicken and a heavy-handed pour of a salty fish sauce dressing and crunchy peanuts.


12. Bun bo nam bo

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

This bowl of noodles comes sans broth, keeping the ingredients from becoming sodden and the various textures intact. The tender slices of beef mingle with crunchy peanuts and bean sprouts, and are flavored with fresh herbs, crisp dried shallots, and a splash of fish sauce and fiery chili pepper.


13. Hoa qua dam

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

This chunky blend of fresh tropical fruit in a cup is the perfect local treat when the heat of Vietnamese summer starts to wear you down. It could be considered a healthy alternative to ice cream — if you stick to the shaved ice variation — but for the full experience it’s best had with diabetes-inducing condensed milk mixed in.


14. Pho cuon

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

Pho cuon packages the flavors of pho and goi cuon in one neat little parcel. This Hanoi take on fresh spring rolls uses sheets of uncut pho noodles to encase fried beef, herbs and lettuce or cucumber.


15. Ga nuong

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

KFC may be everywhere in Vietnam these days, but skip the fast food for the local version. Honey marinated then grilled over large flaming barbecues, the chicken legs, wings and feet served are unusually tender, while the skin stays crispy but not dry.


16. Pho xao

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

Pho xao may just be a slightly healthier take on my xao — but the beauty is in the details. The flat, smoother pho noodle doesn’t crisp up like its pre-boiled instant cousin.

When done well the outer edges acquire a browned crunchiness, whilst the center stays soft and glutinous. This dish tastes best with a fried egg and seasoned with chili or soy sauce.

17. Ca Phe trung

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

Vietnamese “egg coffee” is technically a drink but we prefer to put it in the dessert category. The creamy soft, meringue-like egg white foam perched on the dense Vietnamese coffee will have even those who don’t normally crave a cup of joe licking their spoons with delight.

In Hanoi, follow the tiny alley between the kitschy souvenir shops at 11 Hang Gai into the clearing, and up several flights of increasingly dicey stairs to pair your ca phe trung with an unbeatable view ofHoan Kiem Lake.


18. Bo la lot

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

Vietnamese are masters of wrapping their food. Bo la lot is neither raw nor deep-fried, but flamed on an open grill to soften the exterior and infuse the betel leaf’s peppery aroma into the ground beef inside.


19. Xoi

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

Savory sticky rice is less of an accompaniment to meals in Vietnam, more a meal itself. The glutinous staple comes with any number of mix-ins (from slithers of chicken, or pork to fried or preserved eggs), but almost always with a scattering of dried shallots on top.


20. Banh cuon

40 món ngon Việt Nam trong "mắt" CNN, Ẩm thực, am thuc, mon ngon, pho, cha ca, banh xeo, cao lau, mon ngon de lam

These rolled up rice flour pancakes are best when served piping hot, still soft and delicate. Although seemingly slender and empty they have a savory filling of minced pork and mushrooms.

Zest is also added by dunking the slippery parcels in a fishy dipping sauce.


21. Ca tim kho to

Eggplant alone tends not to get us excited. Although when it’s diced and sautéed in a clay pot along with tomatoes, soy sauce, sugar, and (depending on the recipe) minced meat, the once bland vegetable redeems itself.


22. Bot chien

Saigon’s favorite streetside snack, bot chien, is popular with both the afterschool and the after-midnight crowd. Chunks of rice flour dough are fried in a large wok until crispy and then an egg is broken into the mix.

Once cooked it’s served with slices of papaya, shallots and green onions, before more flavor is added with pickled chili sauce and rice vinegar.


23. Bun dau mam tom

bún đầu mắm tôm - món ngon hà thành

This plain-looking tofu and noodle dish is served with mam tom sauce — the Vegemite of Vietnam. The pungent purple dipping sauce is used to flavor the slabs of deep-fried fofu that are at the core of the meal.


24. Banh goi

These pockets of deep-fried goodness are often described as the equivalent of a Cornish pastry or as a Vietnamese samosa, depending on the nationality of the person explaining.

Inside the crispy exterior you’ll find that it’s similar to neither description, with its filling of finely minced pork, mushrooms and vermicelli noodles.


25. Com suon nuong

Image

This simple meal is the Saigonese equivalent of bun cha — with rice in place of noodles. A tender pork cutlet is barbecued over hot coals to give it a rich, smoky flavor, and laid over the fluffy white com.


26. Chao

Cháo lòng Cái Tắc - Đặc sản Cần Thơ

With its thick and creamy texture Vietnam’s rice porridge is the best pick when your queasy stomach can’t handle much else. If you want to jazz it up you can always add slices of chicken, fish, beef, duck or pork ribs, along with a sprinkling of herbs and shallots.


27. Bo luc lac

Cubes of beef are tossed around a steaming wok with garlic, pepper, and some vegetables to make shaking beef. There’s nothing special about the beef that makes it shaking.

The name is just a literal translation that refers to the process of mixing the beef around while cooking.


28. Hat de nong

Hạt dẻ lao xao mùa thu

The smell of chestnuts roasting on an open fire can bring back fond memories of Christmas carols — until a moped transporting a giant blow-up Santa whizzes by. Pick the street vendor with the most enticing smell.


29. Banh uot thit nuong

It’s all about the marinade when it comes to the grilled pork in fresh rice paper rolls that are popular in central Vietnam.

The typical mixture coats the meat in a blend of sugar, salt, chili, lemongrass and fish sauce. Cilantro, basil and mint are added when it’s served up to add some green to the appetizer.


30. Bun cha

BunchaQ4-3.jpg

Pho might be Vietnam’s most famous dish but bun cha is the top choice when it comes to lunchtime in the capital.

Just look for the clouds of meaty smoke after 11 a.m. when street-side restaurants start grilling up small patties of seasoned pork and slices of marinated pork belly over a charcoal fire. Once they’re charred and crispy the morsels are served with a large bowl of a fish sauce-heavy broth, a basket of herbs and a helping of rice noodles.

31. Banh mi

The French may have brought with them the baguette, but Vietnam takes it to a different level. How exactly depends on what end of the country you’re in.

In the north chefs stick to the basic elements of carbohydrate, fat and protein—bread, margarine and pâté—but head south and your banh mi may contain a more colorful combination of cheese, cold cuts, pickled vegetables, sausage, fried egg, fresh cilantro and chili sauce.


32. Lau

Eating this hodgepodge hotpot dish is a communal affair with everyone digging in to the oversized boiling pot. We’ve found that just about anything can (and will) go into this soup from tofu to frogs.

It’s best to stick to one main protein rather than opting for the mix of meat, poultry and seafood together.


33. Banh bao

Steamed pork buns aren’t traditionally Vietnamese but that doesn’tstop the spongy rolls from being sold by street vendors and in traditional Vietnamese restaurants.

The best buns have a hard boiled quail egg buried within the minced meat, while the cheaper ones come without any filling at all. Remember the lower the price the less stuffing, so you might not be getting the good deal you thought you were.


34. Com rang

Fried rice may not be the most adventurous option, but sometimes you just want some familiar grub done right. Baby sized chunks of meat and colorful vegetables are mixed with soy and fish sauce in a wok streetside to create a rice dish that is still moist but slightly smoky.

Make it Vietnamese by supplementing with Bia Hanoi.


35. Bo bit tet

Vietnam’s equivalent to steak and eggs fills the void when you’re hankering for some greasy pub tucker. The thin flank steak is usually served with eggs, thick potato wedges, and Vietnamese meatballs on a sizzling cast iron plate.


36. Com chay

Com chay refers to two things in Vietnam: vegetarian food, or Vietnam’s homemade rice crispies that are popular with children. Unlike the sweet treats in the United States, Vietnam’s version of a crispy comes with meat instead of marshmallows.

Vietnam’s vegetarian restaurants use mock meats to create all the traditional dishes and usually do a pretty good job. Although some places include artificial creations we would rather not try. Fake rubbery snails anyone?


37. Che

This dessert can be served in either a bowl or a glass. The latter is the more enticing option with the visible layers of bean jelly, coconut milk, fruit, and ice.

Best had when you’re craving something sweet on a scorching day in Saigon.


38. My xao bo

Mix noodles with a dollop of oil, then add beef, onions, garlic, morning glory and some tomato for color and you have a platter of my xao bo. The whole dish takes about as long to make as instant noodles — but oh so much more flavor.


39. Dau phu sot ca chua

Pork Chop with Fried Lemongrass

The English translation of “tofu in tomato sauce” doesn’t really do this dish justice. The slabs of deep-fried soy are doused in a rich fresh tomato and spring onion coating, and seasoned with a speckle of fresh herbs.


40. Canh bun

Another hearty soup that’s high on the lunchtime agenda, this is a crab and morning glory noodle soup. Canh bun is similar to the more well-known bun rieu crab soup, but has a small handful of variations — including the type of noodle used.


By Helen Clark and Karryn Miller, http://www.cnngo.com, published 3 October, 2011

About Vietnamese Food

Food plays a major role in Vietnamese culture and everyday life. Both the preparation and consumption of meals is serious business, and often connected to a long tradition of recipes that have been handed down through the generations. The Vietnamese love to snack, and one will never have to look far for a delicious meal when traveling.

Ẩm thực Việt Nam

Vietnamese food constitutes a distinct cuisine in its own right, with the liberal use of fish sauce (nuoc mam), the preference for fresh herbs, and the unique wrapping of small pieces of meat or vegetables in lettuce or rice paper as its hallmarks. The chief influence of Vietnamese cuisine comes from China, which among other things, is evident in the use of chop sticks. Spices from India have found their way into Vietnamese dishes via its neighboring countries Laos and Cambodia, while the Europeans brought tomatoes, peanuts, coffee, baguettes, yogurt, and butter.

The main staples of Vietnamese cuisine are rice (also used for making noodles), coconut, ginger, garlic, chilies, and copious amounts of fish sauce and fresh herbs. A large variety of fruits and vegetables are grown in Vietnam, from exotic durians to strawberries, and they are used to great effect in sweet and savory dishes. Vietnamese cooks employ a number of different cooking methods, including stir-frying, steaming, stewing (in clay pots), and grilling. Fish, beef, pork, and poultry are eaten with great gusto, as are other sources of protein, such as dogs, frogs, field rats, snakes, baby birds, and monkeys, to name just a few.

Unlike in Western cooking where a harmonious blending is favored to create a single taste (such as in sauces), Vietnamese cuisine adheres to the principles of yin and yang as well as the notion of five flavors (sweet, salty, bitter, sour, and spicy). Dishes are prepared with distinct layers of flavors and textures that are often contrasted, and great attention is paid to the “heating” and “cooling” properties of ingredients. Meals are composed according to these principles, resulting in a diet that is balanced and beneficial for the body.

Typical meals always include communal style dishes from which each diner scoops a small portion into his individual bowl. Soups and rice or noodles form the base of most meals, and are enhanced by fresh herbs (eaten like salads in Western countries), meat, vegetables, and various condiments. These are usually dipping sauces made with nuoc mam and chilies, but salt and freshly ground pepper accompanied by a slice of lime are also common. Sweets and desserts are very popular and are often served in the form of tapioca pearls, corn, beans, or sticky rice cooked in coconut milk and flavored with ginger.
5 món gỏi Cá ngon nhất việt nam

Regional cuisines differ according to the climate and local products. The abundance of rice, fresh fruits and vegetables as well as coconuts and sugar cane is reflected in the dishes of Southern Vietnam, which are often spicier and tend to emphasize sweet and sour flavors. The influence of French cooking is most evident in the South where baguettes filled with pate are a popular street snack. Further north,Hue has always been regarded as the country’s center for haute cuisine. It is said that the Emperor Tu Duc was particularly partial to gourmet dining as he demanded to be served 50 elaborately prepared and decorated dishes for every meal. Today, the tradition of royal cooking lives on in Hue where traditional restaurants still tantalize the palate with fancy dishes prepared in miniature style and by hand. The cooler climate in the central region also results in heavier dishes that feature thicker noodles and spicier broths. The harsher climate of Northern Vietnam has given rise to some of the country’s most famous dishes, pho (a vibrantly flavored beef broth served with rice noodles, herbs, and either thin slices of beef or chicken), bun cha (grilled pork patties served over rice vermicelli, herbs, and a nuoc mam-based sauce), and cha ca (grilled fish accompanied by rice vermicelli, liberal amounts of dill and other herbs, lettuce, peanuts, and the ubiquitous dipping sauce).

Origin to http://www.vietnamtravel.net/specials/vietnamese-food

‘Slurping society’ will bowl you over

Ah, pho!

I don’t speak Vietnamese, but sometimes I think my taste buds and stomach do. Every once in awhile I hear the murmur of “Pho! Pho! Pho!” They are telling me in in no uncertain terms that they need a dose of Vietnam’s national dish.

First things first: pho is pronounced “fuh”. In the simplest sense, pho is a one-bowl meal of broth with noodles and bits of beef topped with various crunchy veggies. At its most profound, pho can be one of the most healthful and deeply satisfying eating experiences you’ll ever have.

Pho is authentic fusion cuisine. The dish was reportedly developed in North Vietnam during the colonial period when cooks combined classic French broth made with roasted beef bones with the local rice noodles. This simple pho gained more toppings and condiments as it moved to South Vietnam and then migrated to the United States.

In this country, pho restaurants or “houses” become famous for the quality of their broth. Americans accustomed to having it “their way” appreciate the way the dish can be customized to personal taste.

When I recently heard the call of pho, I made a beeline to two Denver institutions, Pho 79 and Pho Van, to fill my need.

At the former, the bowls are numbered No. 1 to No. 16 signifying its particular combination of meats that can include rare steak, well-done brisket, fat brisket, soft tendon, well-done flank, shirt flank, tripe, meatball and chicken.

Pho 79 only sells pho and only in three sizes: small ($4.50), medium ($5.25) and large ($5.75). I’m not a tiny person but I usually order the small. The large pho comes in a truly huge bowl with enough food to feed at least two people.

I settled in with a No. 6 bowl combining rare steak and well-done brisket. For a change of pace, I added an extra meatball ($1) which turned out to be a bounty of a dozen slices and could have been a meal by themselves.

The first thing I do is stick my nose in the bowl and sniff. The aroma has a hint of beef and a whiff of onion from the chopped green onions scattered over the surface.

I pick up the deep white ceramic spoon and take that first sip of broth. I smile over its straw hue and the richness on the tongue with a background hint of star anise.

Using chopsticks – you’ll rarely see a fork here – I pluck a slice of steak that “cooks” ever so briefly in the steaming liquid. It’s a nice chew. I mix a little black bean (hoisin) sauce and sriracha red chile sauce in a small bowl with a little fish sauce and dip in snippets of brisket.

Eventually, I dig down and try to grab some noodles and get them gracefully to my mouth. This process elicits a chuckle from a Vietnamese gentleman sitting nearby who elbows his buddy so he can also watch me fighting the noodles. Eventually, I get some in my mouth, slurp loudly, and bite them off over the bowl.

Us pho-heads, we have no pride.

Now it’s time to mess around and customize using the plate of “condiments” that come with every bowl. You’ll always get bright Asian basil still on the stem, crunchy mung bean sprouts, sliced jalapeño and wedges of either lemon or lime. The wonderfully zesty mystery leaf on the platter turned out be either sawgrass or coriander leaf, depending on who I asked.

I inevitably match my pho with Vietnamese iced coffee ($2.25), a cool jolt of espresso, sugar and cream. In summer, I sometimes get refreshed with the Gatorade-like salty soda lemonade($2.25) or fresh coconut juice ($2.25).

I first came to know pho at Richard Lee’s Noodle House. Lee was a true master of broth and many types of noodles and was rightly acclaimed. It was a loss to the Denver dining community when he abruptly sold his restaurant, now called Pho Van.

I went to this new incarnation to see if Richard Lee’s magic lives on. (Certainly, his newspaper clippings survive in the front hallway.) But while Pho Van serves decent pho, without the great broth alchemist in the house it just isn’t the same. This broth lacks the deep nuances, thickness and color that made me fall in love with pho in the first place.

All it meant was that I had fun customizing my soup with veggies, fish sauce and sriracha. I order my pho with well-done flank and very chewy skirt flank.

In mid-bowl I paused once again to marvel at just how many textures, temperatures, aromas and flavors could be packed into one dish.

On the plus side, Pho Van has a much more varied menu than the typical pho house. It’s easy to applaud the noodle bowls ($5.50-$6.50) topped with grilled pork, beef, chicken or shrimp because of the incredible variety of noodles you can choose from, including fat or thin egg noodles, rice noodles, lo mein, yellow lo mein, rice stick noodles and wontons.

My most recent meal at this Vietnamese eatery ended with a fortune cookie: an American invention often served in Chinese-American restaurants. The cookie’s lucky numbers were 12, 14, 17, 27, 30 and 45. I felt lucky just a-slurpin’ those noodles.

Beside Pho 79 and Pho Van, the famous soup can be enjoyed at myriad eateries across the metro area. Why is our purported cowtown blessed with such a plethora of pho houses?

According to the U.S. English Foundation, Vietnamese is the fourth most spoken language in the Denver area after English, Spanish and German with 10,660 resident speakers.

Pho, anyone?

 

John Lehndorff, Rocky Mountain News – Published May 27, 2005

Vietnamese Cuisine

Vietnam is an agricultural tropical monsoons country. In addition,Vietnam’s territory is divided into three regions : North, Central and South. Main features of geography, culture, ethnicity, climate has defined specific characteristics of each region’s cuisine. Each domain has a sharp taste. That contributed to Vietnam a rich diversity culinary. This food culture uses a wide variety of vegetables (boiled, fried, make pickles, eaten raw); many soups especially sour soup, while the number of dishes from animal nutritious meat are less. The types of meat are used most commonly are pork, beef, chicken, swan, ducks, all kinds of shrimp, fish, crabs, snails, mussels, clams, oysters, etc. The Vietnamese also have a number of Buddhist vegetarian dishes are prepared from vegetables, not from meat of animal.

Vietnam cuisine is characterized by the mixing ingredients is not too spicy, too sweet or too fatty. The extra ingredients (spices) for cooking is rich, including many aromatic herbs such as basil, shiso, marjoram, onion, dill, …. spices such as pepper, lemon, shallots, garlic, ginger, lime leaves…. The spices typical of Southeast Asian tropical nations are used in harmony with each other and often upon the principle of “yin and yang coordinated “, as dishes which prone to cold stomach must have accompanying spicy hot. The conflicted dishes can not be combined or not eat at the same time, or potentially harmful to health are drawn into the experience handed down through generations. When enjoying food, the Vietnamese rarely ate any individual; enjoying each dish, a meal that is often combined the dish from start to finish. A special focus of the Vietnamese food compare to other countries, especially Western countries, is not spicy “sauce” but fish sauce. Fish sauce is used frequently in most of the Vietnamese dishes. There’s also the kind of sauce, like black (from soy). Shared bowl of fish sauce on the meal, from past to present, makes much thicker taste and more flavor foods and represent community feature of Vietnamese.

A few more features can be used to distinguish Vietnamese cuisine with other countries: Vietnam focused delicious cuisine but sometimes does not set a target leading nutritious food. Thus in the system of Vietnamese cuisine, there is not much the very sophisticated or very well done dishes such as Chinese cuisine, nor inclined to display the highly aesthetic of Japanese cuisine, which tend to blending subtly spice to make dish delicious, or use the materials tough, brittle to enjoy fun without really nutritious (such as bamboo dishes, chicken wings, feet, viscera of animals etc.). In fact many people find, an emotional way, featured cuisine in Vietnam reveal a good match with the culinary cultures of the world: Chinese food is family nutritious, Vietnamese food tastes delicious, Japanese food look beautiful. However, this features is increasingly fade and difficult to distinguish in the integration of world.

RSS Unknown Feed

  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.

RSS Vietnamese Cuisine

  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.